Kinderopvang is vakmanschap; reflectie dus noodzakelijk

Voor vele professionals die dagelijks intensief met kinderen, ouders en gezinnen werken is supervisie vanzelfsprekend.

Die vanzelfsprekendheid is er nog niet voor pedagogisch medewerkers in Kinderopvang. Voor het vakmanschap dat zij beoefenen is reflectieve supervisie echter net zo noodzakelijk.

Lange tijd was professionele, geïnstitutionaliseerde kinderopvang vooral gericht op het bieden van opvang en het verzorgen van de fysieke veiligheid en hygiëne. Kinderopvang heeft pas, sinds de invoering van de Wet Kinderopvang in 2005, 14 jaar een pedagogisch taak. Er werden scholingseisen gesteld aan pedagogisch medewerkers en in de opvang van kinderen werkten zij aan 4 basisdoelen.

Met de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) zegt ook de minister letterlijk “Kinderopvang is een vak” en neemt hij maatregelen die deze visie ondersteunen.

Vakmanschap wordt gekenmerkt door:

  • een combinatie van hand- en hoofdwerk
  • een bepaalde mate van complexiteit van het werk
  • (permanente) educatie
  • een combinatie van kennis en ervaring
  • autonomie en de capaciteit om verantwoordelijkheid te dragen
  • probleemoplossend vermogen

De ‘vakvrouw of -man’ identificeert zich met zijn beroep, is hier trots op en is in staat een kwalitatief goed resultaat te behalen. (Bron: Literatuurstudie vakmanschap)

Het werk van de pedagogisch medewerker biedt de mogelijkheid om te voldoen aan al deze kenmerken. Elke pedagogisch medewerker zou daarom door zichzelf, haar organisatie, de maatschappij en de wetgever gezien moeten worden als vakvrouw of -man.

Zij/hij heeft een beroep dat een belangrijke bijdrage levert aan de ontwikkeling van kinderen en de toekomstige volwassenen, hun gezinnen en de maatschappij als geheel. Pedagogisch medewerkers hebben dagelijks vele interacties met kinderen en hun ouders, deze professionele interacties gaan zij aan vanuit hun eigen persoonlijkheid.

Haar persoonlijkheid is dus het instrument waarmee zij moet werken; haar persoonlijke ontwikkeling is de basis van haar professionele competenties. Het is van groot belang dat zij dit instrument kent en kan bespelen. In vele beroepen waar met mensen wordt gewerkt is reflectieve supervisie een vanzelfsprekendheid, die de professional helpt om steeds vaardiger te worden en vakmanschap te ontwikkelen. Reflectieve supervisie zou ook een onderdeel moeten worden van de permanente educatie in Kinderopvang.

Ondersteuning in de vorm van reflectie op professioneel handelen vergroot het bewust pedagogisch handelen en daarmee de kwaliteit van opvang. Het helpt de professional om haar instrument regelmatig opnieuw af te stemmen; ervaringen die zij heeft opgedaan in het werk worden geëvalueerd, verwerkt en geïntegreerd t.b.v. het toekomstig handelen. Reflectieve supervisie is daarmee zowel een recht als een plicht. Het geeft ondersteuning aan de invulling van het vakmanschap met als doel de kwaliteit van het individueel professioneel pedagogisch handelen te vergroten en daarmee een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van kinderopvang welke voorwaardenscheppend is voor het welbevinden van de opgevangen kinderen.

Lindekracht heeft reeds jaren ervaring met het opleiden van professionals die met jonge kinderen en hun ouders werken. Alle opleidingen worden gekenmerkt door persoonsgericht onderwijs. Hierbij neemt reflectie t.b.v. persoonlijke en professionele ontwikkeling een belangrijke deel van de opleidingstijd in beslag. Ook aan pedagogisch medewerkers in Kinderopvang stellen wij onze ervaring graag beschikbaar. Reflectieve supervisie kan gegeven worden in de vorm van begeleide intervisie en individuele coaching.

Kinderopvangorganisatie die interesse hebben in het organiseren van reflectieve supervisie voor hun medewerkers zijn uitgenodigd contact op te nemen.